Bạn muốn làm video YouTube nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu? Nên quay bằng điện thoại hay máy quay? Có cần viết kịch bản không? Dùng phần mềm nào để edit? Làm thumbnail, đăng video và tối ưu thế nào để có người xem?

Thực tế, cách làm video YouTube không quá phức tạp nếu bạn đi đúng quy trình.

Với người mới, có thể hình dung toàn bộ công việc qua 10 bước:

1. Xác định người xem và chủ đề video.
2. Chọn dạng video phù hợp.
3. Tìm ý tưởng và xác định nội dung chính.
4. Viết kịch bản hoặc dàn ý.
5. Chuẩn bị thiết bị, bối cảnh, ánh sáng và âm thanh.
6. Quay video.
7. Edit và hoàn thiện video.
8. Làm thumbnail và đặt tiêu đề.
9. Đăng video lên YouTube.
10. Theo dõi phản hồi để cải thiện những video tiếp theo.

Bạn hoàn toàn có thể bắt đầu chỉ với một chiếc điện thoại và phần mềm edit video miễn phí. Khi đã quen quy trình, hãy nâng dần chất lượng hình ảnh, âm thanh, cách kể chuyện và thiết bị.

Điều quan trọng nhất không phải sở hữu máy quay đắt tiền, mà là biết mình muốn nói gì, quay những hình ảnh nào và làm thế nào để người xem muốn tiếp tục xem.

Làm video YouTube cần chuẩn bị những gì?

Một bộ thiết bị làm YouTube cơ bản có thể rất đơn giản:

• Điện thoại có camera tương đối tốt hoặc máy ảnh/máy quay.
• Micro nếu video có lời nói hoặc phỏng vấn.
• Nguồn sáng tự nhiên hoặc đèn hỗ trợ.
• Chân máy nếu cần khuôn hình ổn định.
• Máy tính hoặc điện thoại để edit.
• Phần mềm dựng video.
• Tài khoản Google và kênh YouTube.

Đừng trì hoãn chỉ vì chưa có thiết bị chuyên nghiệp.

YouTube cũng khuyến khích người mới bắt đầu bằng những gì mình đang có. Một video có nội dung hữu ích, tiếng nói rõ ràng và hình ảnh ổn định thường có giá trị hơn một video được quay bằng thiết bị đắt tiền nhưng nội dung thiếu trọng tâm.

Tôi đã làm truyền hình và sản xuất video chuyên nghiệp trong nhiều năm. Một điều rất dễ nhận thấy là: thiết bị tốt giúp bạn làm việc thuận lợi hơn, nhưng thiết bị không thể thay thế tư duy hình ảnh và khả năng kể chuyện.

Đó cũng là lý do người mới nên học đúng quy trình ngay từ những video đầu tiên.

Bạn không cần chọn ngay phần mềm mạnh nhất. Công cụ phù hợp phụ thuộc vào thiết bị, loại video và mục tiêu của bạn. Nếu chưa biết nên bắt đầu với CapCut, Premiere Pro, DaVinci Resolve hay một lựa chọn khác, bạn có thể xem hướng dẫn Edit video nên dùng phần mềm gì? trước khi quyết định.

Cách làm video YouTube cho người mới qua 10 bước

Với người mới, cách dễ nhất để bắt đầu là nhìn toàn bộ quá trình làm video như một quy trình thống nhất, thay vì học rời rạc từng kỹ năng. Từ lúc xác định người xem, tìm ý tưởng, viết kịch bản đến quay, dựng và đăng video, mỗi bước đều có vai trò riêng và liên kết chặt chẽ với nhau.

Infographic dưới đây tóm tắt 10 bước làm video YouTube cho người mới, giúp bạn hình dung nhanh toàn bộ hành trình trước khi đi sâu vào từng phần.

Trong các phần tiếp theo, chúng ta sẽ lần lượt đi qua từng bước, bắt đầu từ việc xác định người xem và chọn chủ đề phù hợp cho video đầu tiên.

Bước 1: Xác định video này dành cho ai

Trước khi nghĩ đến camera hay phần mềm edit, hãy trả lời ba câu hỏi:

Ai sẽ xem video này?

Họ đang muốn biết điều gì?

Sau khi xem xong, họ nhận được giá trị gì?

Ví dụ, thay vì chọn một chủ đề rất rộng như:

Hướng dẫn quay video

hãy cụ thể hơn:

Cách quay video giới thiệu sản phẩm bằng điện thoại cho người bán hàng online.

Hoặc thay vì:

Học Premiere

có thể là:

Hướng dẫn cắt và ghép video đầu tiên bằng Adobe Premiere Pro cho người mới.

Video càng xác định rõ người xem, bạn càng dễ quyết định:

• nên nói gì;
• cần quay cảnh nào;
• video dài bao nhiêu;
• tiêu đề nên viết thế nào;
• thumbnail cần nhấn mạnh điều gì.

Đừng bắt đầu bằng câu hỏi “Video nào dễ triệu view?”

Với một kênh mới, đây thường không phải câu hỏi hữu ích nhất.

Hãy bắt đầu bằng:

Tôi có thể giúp nhóm người xem nào giải quyết một vấn đề cụ thể?

Một video giải quyết đúng nhu cầu của vài trăm người có giá trị hơn một video cố chạy theo xu hướng nhưng không phục vụ rõ đối tượng nào.

Bước 2: Chọn dạng video phù hợp

YouTube hiện có nhiều hình thức nội dung. Người mới không nhất thiết phải làm tất cả.

Bạn có thể bắt đầu với một trong các dạng sau:

Video hướng dẫn

Ví dụ:

• cách sử dụng một phần mềm;
• cách quay video;
• cách làm một món đồ;
• hướng dẫn sử dụng sản phẩm.

Ưu điểm của dạng này là nhu cầu tìm kiếm thường khá rõ.

Video chia sẻ kiến thức

Bạn giải thích một vấn đề thuộc lĩnh vực mình hiểu rõ.

Ví dụ:

• kiến thức marketing;
• tiếng Anh;
• nhiếp ảnh;
• chăm sóc cây;
• công nghệ.

Review hoặc trải nghiệm

Bạn sử dụng một sản phẩm, dịch vụ hoặc phương pháp rồi chia sẻ nhận xét.

Điều quan trọng là nên nói từ trải nghiệm thật thay vì chỉ tổng hợp thông tin trên mạng.

Vlog

Vlog phù hợp khi câu chuyện, trải nghiệm hoặc cá tính của người làm video chính là một phần giá trị của nội dung.

YouTube Shorts

Shorts phù hợp với những nội dung ngắn, trực diện và có thể xem nhanh trên điện thoại.

Bạn có thể quay riêng Shorts hoặc tận dụng một video dài để tạo thêm các đoạn ngắn.

Không nhất thiết phải chọn giữa video dài và Shorts. Nếu phù hợp với chủ đề, hai định dạng có thể hỗ trợ nhau.

Bước 3: Tìm ý tưởng trước khi quay

Một lỗi rất phổ biến của người mới là:

Bật camera lên rồi mới nghĩ xem mình sẽ nói gì.

Kết quả thường là nói dài, lặp ý và mất nhiều thời gian khi dựng.

Trước khi quay, hãy dành thời gian tìm và lọc ý tưởng.

Bạn có thể tìm ý tưởng từ:

• câu hỏi khách hàng thường hỏi;
• bình luận dưới các video cùng chủ đề;
• ô gợi ý tìm kiếm của YouTube;
• Google;
• Google Trends;
• diễn đàn hoặc cộng đồng chuyên môn;
• chính kinh nghiệm của bạn;
• các câu hỏi mình từng mất nhiều thời gian để tìm lời giải.

AI như ChatGPT hoặc Gemini cũng có thể hỗ trợ brainstorm, nhưng nên xem AI là trợ lý, không phải người quyết định toàn bộ nội dung.

Ví dụ, bạn có thể yêu cầu AI:

Tôi muốn làm video cho người mới học edit video. Hãy gợi ý 20 câu hỏi mà người chưa từng dựng phim thường quan tâm.

Sau đó, chính bạn lựa chọn câu hỏi nào thực sự phù hợp với kinh nghiệm và khán giả của mình.

Một nguyên tắc hữu ích

Một video nên có một lời hứa chính.

Nếu tiêu đề là:

Cách quay video bằng điện thoại đẹp hơn

thì phần lớn nội dung phải phục vụ đúng câu hỏi đó.

Đừng cố nhồi thêm quá nhiều chủ đề không liên quan chỉ để kéo dài video.

Bước 4: Viết kịch bản video YouTube

Không phải video nào cũng cần một kịch bản chi tiết từng câu.

Nhưng gần như video nào cũng nên có dàn ý trước khi quay.

Một cấu trúc đơn giản cho người mới là:

1. Mở đầu

Trong vài giây đầu tiên, hãy giúp người xem hiểu:

• video nói về vấn đề gì;
• nó có liên quan đến họ không;
• tại sao nên tiếp tục xem.

Ví dụ:

Nếu video bạn quay bằng điện thoại thường bị rung, bố cục lộn xộn hoặc trông thiếu chuyên nghiệp, trong video này tôi sẽ chỉ cho bạn 5 nguyên tắc đơn giản có thể áp dụng ngay.

Không nhất thiết phải mở video bằng một đoạn giới thiệu dài về bản thân.

2. Nội dung chính

Chia nội dung thành các ý rõ ràng.

Ví dụ:

• Bước 1: Chuẩn bị.
• Bước 2: Đặt máy.
• Bước 3: Chọn ánh sáng.
• Bước 4: Thu âm.
• Bước 5: Quay hình minh họa.

3. Kết thúc

Tóm tắt điều quan trọng nhất và hướng người xem đến hành động tiếp theo.

Đó có thể là:

• thực hành ngay;
• xem video liên quan;
• tải tài liệu;
• đặt câu hỏi;
• đăng ký kênh nếu họ muốn tiếp tục theo dõi chủ đề.

Một công thức viết nội dung rất dễ áp dụng

Với mỗi ý chính, hãy tự hỏi:

Điều gì? → Tại sao? → Làm thế nào? → Ví dụ?

Ví dụ:

Điều gì?
Nên quay thêm B-roll.

Tại sao?
Vì chỉ nhìn một người nói liên tục dễ gây nhàm chán và nhiều nội dung cần hình ảnh minh họa.

Làm thế nào?
Sau khi quay phần nói chính, ghi thêm các cảnh thao tác, sản phẩm, môi trường hoặc chi tiết liên quan.

Ví dụ?
Nếu hướng dẫn pha cà phê, ngoài cảnh bạn nói trước camera còn cần cảnh xay cà phê, rót nước, đồng hồ, ly cà phê và thành phẩm.

Chỉ với công thức này, nội dung đã rõ và dễ xem hơn rất nhiều.

Bước 5: Chuẩn bị trước khi quay video

Trong sản xuất video chuyên nghiệp, nhiều vấn đề phải được giải quyết trước khi bấm nút Record.

Bạn nên kiểm tra:

• pin;
• bộ nhớ;
• micro;
• chân máy;
• bối cảnh;
• ánh sáng;
• trang phục;
• đạo cụ;
• kịch bản;
• các cảnh cần quay.

Nếu quay ngoài trời, nên kiểm tra thêm:

• thời tiết;
• hướng sáng;
• tiếng xe cộ;
• tiếng gió;
• lượng người qua lại.

Kinh nghiệm làm truyền hình cho tôi thấy một điều rất rõ:

Chuẩn bị tốt trước khi quay có thể tiết kiệm rất nhiều thời gian và công sức ở hậu kỳ.

Khi thiếu hình, dựng phim rất khó cứu.

Ngược lại, nếu đã có đủ cảnh chính, cảnh rộng, cảnh trung, cận cảnh và hình minh họa, người dựng sẽ có nhiều lựa chọn để kể câu chuyện.

Bước 6: Cách quay video YouTube đẹp và dễ dựng

Giữ khuôn hình có chủ ý

Đừng chỉ đưa máy lên rồi quay.

Hãy quan sát:

• chủ thể nằm ở đâu;
• phía sau có vật gì gây rối không;
• đường chân trời có nghiêng không;
• đầu nhân vật có bị cắt khó chịu không;
• hướng nhìn có đủ khoảng trống không.

Một khuôn hình sạch sẽ thường trông chuyên nghiệp hơn việc cố sử dụng quá nhiều hiệu ứng sau này.

Đừng lia máy vô cớ

Một lỗi thường gặp là cầm điện thoại rồi liên tục:

• xoay;
• lia;
• tiến;
• lùi;
• zoom.

Chuyển động chỉ nên xuất hiện khi nó giúp người xem hiểu thêm điều gì đó.

Trong rất nhiều tình huống, một khuôn hình tĩnh nhưng bố cục tốt có giá trị hơn một cảnh máy chuyển động liên tục.

Giữ mỗi cảnh đủ lâu

Người mới thường quay mỗi cảnh quá ngắn.

Máy vừa ổn định đã tắt.

Khi dựng, cảnh đó rất khó sử dụng.

Một thói quen đơn giản là:

Khi đã có khuôn hình mong muốn, giữ máy ổn định thêm vài giây trước khi chuyển sang cảnh khác.

Điều này đặc biệt hữu ích với:

• phong cảnh;
• sản phẩm;
• biển hiệu;
• thao tác;
• nhân vật đang làm việc.

Quay nhiều cỡ cảnh

Đừng quay toàn bộ video bằng một loại khuôn hình.

Một cảnh có thể được thể hiện bằng:

• toàn cảnh;
• trung cảnh;
• cận cảnh;
• đặc tả chi tiết.

Ví dụ khi quay một người làm bánh:

Toàn cảnh: không gian bếp.

Trung cảnh: người làm bánh đang thao tác.

Cận cảnh: đôi tay nhào bột.

Đặc tả: lớp kem, nguyên liệu hoặc thành phẩm.

Khi dựng xen các cỡ cảnh, video sinh động hơn hẳn.

Quay B-roll

B-roll là những cảnh bổ sung để minh họa cho nội dung chính.

Nếu bạn đang nói:

Tôi thường edit video trên máy tính bằng Premiere Pro…

thì người xem không nhất thiết phải nhìn khuôn mặt bạn suốt câu nói đó.

Có thể thay bằng cảnh:

• màn hình Premiere;
• tay sử dụng chuột;
• timeline dựng phim;
• cảnh đang chỉnh màu.

Đó chính là một cách kể chuyện bằng hình ảnh.

Âm thanh quan trọng thế nào khi làm video YouTube?

Trong những video có lời nói, âm thanh dễ nghe thường quan trọng hơn việc cố nâng hình ảnh lên độ phân giải thật cao.

Người xem có thể chấp nhận hình ảnh chưa hoàn hảo.

Nhưng nếu:

• tiếng quá nhỏ;
• nhiều tiếng gió;
• âm thanh rè;
• vọng phòng;
• nhạc nền át lời nói,

họ rất dễ rời video.

Nếu chưa có micro, hãy đưa điện thoại hoặc máy quay lại gần người nói hơn.

Nếu có điều kiện đầu tư, micro cài áo là một trong những thiết bị đầu tiên đáng cân nhắc với video:

• giảng dạy;
• vlog nói chuyện;
• phỏng vấn;
• review;
• hướng dẫn.

Cẩn thận với nhạc nền

Nhạc nền chỉ nên hỗ trợ cảm xúc và không được lấn át lời nói. Vấn đề quan trọng hơn là bản quyền: không phải bản nhạc nào tìm thấy trên mạng cũng được phép sử dụng. Nếu chưa rõ nguồn nào an toàn, hãy xem cách tải nhạc nền làm video miễn phí và an toàn từ thư viện chính thức của YouTube và các nguồn phù hợp.

Ánh sáng khi quay video YouTube

Bạn chưa cần mua ngay một bộ đèn studio.

Nguồn sáng tự nhiên từ cửa sổ có thể tạo ra hình ảnh rất đẹp.

Nếu quay người nói:

• đặt nhân vật gần cửa sổ;
• để ánh sáng chiếu từ phía trước hoặc chếch khoảng 45 độ;
• tránh để cửa sổ quá sáng ngay sau lưng nếu máy không xử lý tốt tương phản.

Nếu quay thường xuyên ở cùng một vị trí, lúc đó mới nên cân nhắc hệ thống đèn cố định để chất lượng ổn định hơn.

Cách làm video YouTube bằng điện thoại

Một trong những truy vấn phổ biến nhất của người mới là:

Có thể làm YouTube chỉ bằng điện thoại không?

Câu trả lời là có.

Điện thoại hiện nay có thể đảm nhiệm gần như toàn bộ quy trình:

• quay;
• thu âm;
• edit;
• làm thumbnail;
• upload;
• quản lý video.

Quy trình đơn giản

1. Lau sạch camera

Một việc rất nhỏ nhưng thường bị bỏ quên.

2. Chọn hướng quay phù hợp

Nếu làm video YouTube thông thường, khung hình ngang vẫn phù hợp trong nhiều trường hợp.

Nếu xác định làm Shorts, bạn có thể quay dọc ngay từ đầu.

Đừng quay tùy tiện rồi mới quyết định định dạng ở hậu kỳ.

3. Giữ điện thoại ổn định

Dùng:

• tripod;
• giá đỡ;
• hoặc kê điện thoại chắc chắn.

4. Chọn nơi ít tiếng ồn

Đặc biệt khi không có micro rời.

5. Quay đủ hình minh họa

Ngoài phần nói chính, quay thêm:

• thao tác;
• sản phẩm;
• môi trường;
• chi tiết;
• cảnh chuyển.

6. Edit ngay trên điện thoại

Các ứng dụng dựng video hiện nay đã đủ mạnh cho nhiều nhu cầu cơ bản:

• cắt ghép;
• thêm chữ;
• phụ đề;
• nhạc;
• điều chỉnh âm lượng;
• chỉnh màu;
• xuất video.

Điều bạn nên học trước không phải hàng trăm hiệu ứng, mà là:

cắt đúng chỗ – chọn đúng hình – âm thanh rõ – nhịp dựng vừa phải.

Nếu xác định điện thoại sẽ là thiết bị chính để sản xuất nội dung, bạn có thể đọc thêm hướng dẫn học quay dựng video bằng điện thoại để đi sâu hơn vào thiết lập camera, kỹ thuật quay và dựng ngay trên smartphone.

Cách làm video YouTube trên máy tính

Sản xuất video, dựng trên máy tính sẽ thuận lợi hơn khi:

• video dài;
• có nhiều lớp hình;
• có nhiều file;
• cần chỉnh âm thanh;
• làm đồ họa;
• chỉnh màu;
• quản lý nhiều dự án.

Các phần mềm có thể lựa chọn tùy nhu cầu và trình độ. Nếu chưa biết nên dùng chương trình nào, bạn có thể tham khảo: Edit video nên dùng phần mềm gì?

Dù sử dụng Premiere Pro, CapCut, DaVinci Resolve hay một chương trình khác, tư duy dựng phim cơ bản vẫn tương tự nhau.

Nếu dựng thường xuyên trên máy tính, bạn nên học một quy trình hoàn chỉnh thay vì chỉ biết từng thao tác rời rạc. Bạn có thể tham khảo từ bài Cách edit video trên máy tính: Hướng dẫn từ A–Z, để hình dung những việc liên quan cần phải làm.

Bước 7: Cách edit video YouTube cho người mới

Một quy trình dựng cơ bản có thể gồm 7 công đoạn.

1. Chép và sắp xếp tư liệu

Đừng ném tất cả file vào một thư mục.

Có thể chia:

• Video chính
• B-roll
• Audio
• Ảnh
• Nhạc
• Graphics
• Project

Khi dự án lớn lên, cách tổ chức file sẽ tiết kiệm rất nhiều thời gian.

2. Dựng phần nội dung chính

Trước tiên, ghép phần câu chuyện hoặc lời nói cho hoàn chỉnh.

Chưa cần vội:

• hiệu ứng;
• transition;
• animation;
• chỉnh màu phức tạp.

Hãy giải quyết nội dung trước.

3. Cắt những phần thừa

Bỏ:

• câu lặp;
• khoảng dừng quá dài;
• lỗi nói;
• đoạn không phục vụ chủ đề.

Nhưng cũng không nên cắt dồn dập đến mức lời nói mất tự nhiên.

4. Thêm B-roll

Dùng hình ảnh minh họa đúng nơi người xem cần nhìn thấy điều bạn đang nói.

5. Xử lý âm thanh

Kiểm tra:

• giọng nói;
• tiếng môi trường;
• nhạc;
• hiệu ứng âm thanh.

Giọng nói phải luôn dễ nghe.

6. Thêm chữ và đồ họa khi cần

Chữ trên màn hình nên giúp người xem:

• nhớ ý chính;
• nhận biết thuật ngữ;
• xem số liệu;
• theo dõi từng bước.

Không phải câu nào cũng cần biến thành chữ chạy trên màn hình.

7. Chỉnh màu và xuất video

Mục tiêu đầu tiên của chỉnh màu là làm hình ảnh:

• tự nhiên;
• đồng đều;
• dễ nhìn.

Đừng quá phụ thuộc vào các LUT hoặc preset màu chỉ vì chúng trông “cinematic”.

AI có thể giúp gì khi edit video?

AI đang được tích hợp ngày càng sâu vào các công cụ dựng phim.

Một số việc AI có thể hỗ trợ gồm:

• tạo phụ đề;
• nhận dạng lời nói;
• tìm đoạn nói;
• xóa khoảng lặng;
• lọc tiếng ồn;
• tách nền;
• hỗ trợ viết tiêu đề;
• tóm tắt nội dung;
• tìm hình hoặc tạo đồ họa.

Đây là những công cụ tiết kiệm thời gian rất tốt.

Nhưng AI không tự biết:

• cảnh nào thực sự có giá trị;
• nhân vật đang cảm thấy gì;
• chi tiết nào quan trọng với câu chuyện;
• nhịp dựng nào phù hợp nhất với người xem của bạn.

Vì vậy, AI nên hỗ trợ quy trình làm video chứ không thay thế hoàn toàn tư duy của người làm video.

Bước 8: Làm thumbnail và tiêu đề video

Bạn có thể làm một video rất tốt nhưng vẫn ít người xem nếu phần trình bày bên ngoài không khiến họ muốn click.

Hai yếu tố rất quan trọng là:

Thumbnail

và

Tiêu đề.

Thumbnail nên đơn giản

Một thumbnail tốt thường:

• dễ hiểu ở kích thước nhỏ;
• có chủ thể rõ;
• không quá nhiều chữ;
• tương phản đủ tốt;
• gợi được nội dung hoặc câu hỏi.

Đừng biến thumbnail thành một tấm poster chứa cả đoạn văn.

Tiêu đề phải nói được lợi ích

Ví dụ:

Yếu:

Hướng dẫn Premiere bài 1

Rõ hơn:

Cách Cắt Ghép Video Bằng Premiere Cho Người Mới

Hoặc:

7 Lỗi Khi Quay Video Bằng Điện Thoại Khiến Hình Trông Nghiệp Dư

Nhưng tiêu đề cũng phải phản ánh đúng nội dung.

Đừng hứa điều video không thực hiện được chỉ để tăng click.

Bước 9: Cách đăng video lên YouTube

Bạn có thể tải video lên từ máy tính hoặc thiết bị di động.

Trên máy tính, quy trình thường thực hiện trong YouTube Studio.

Khi upload, bạn cần chú ý một số phần quan trọng.

Tiêu đề

Viết rõ video nói về gì.

Nếu video trả lời một câu hỏi có nhu cầu tìm kiếm, nên dùng cách diễn đạt gần với ngôn ngữ người xem sử dụng.

Mô tả

Không cần cố kéo mô tả thành hàng trăm từ chỉ để “SEO”.

Phần đầu mô tả nên giúp người xem nhanh chóng hiểu:

• video nói về gì;
• có nội dung nào đáng chú ý;
• tài liệu hoặc liên kết nào cần thiết.

Sau đó có thể thêm:

• đường dẫn liên quan;
• nguồn tham khảo;
• thông tin liên hệ;
• Chapters.

Thumbnail

Upload thumbnail riêng nếu bạn đã chuẩn bị.

Đối tượng người xem

Khai báo đúng video có dành cho trẻ em hay không theo yêu cầu của YouTube.

Nội dung chỉnh sửa hoặc tổng hợp

Nếu video sử dụng nội dung bị chỉnh sửa hoặc tạo tổng hợp theo cách khiến người xem có thể hiểu nhầm đó là sự kiện, người hoặc hình ảnh thật, hãy kiểm tra yêu cầu khai báo hiện hành trong phần cài đặt của YouTube.

Đây là một mục người làm video bằng AI cần đặc biệt lưu ý.

Chế độ hiển thị

Bạn có thể lựa chọn:

• Công khai;
• Không công khai;
• Riêng tư;
• hoặc lên lịch phát hành.

Nếu chưa quen quy trình upload, có thể thử một video ở chế độ Không công khai trước để kiểm tra.

Có cần thêm tags khi đăng video YouTube không?

Có thể thêm, nhưng đừng dành quá nhiều thời gian cho tags.

Theo hướng dẫn của YouTube, tiêu đề, thumbnail và mô tả quan trọng hơn đối với khả năng khám phá video.

Tags đặc biệt hữu ích khi chủ đề có:

• từ thường bị viết sai;
• nhiều cách viết khác nhau;
• tên riêng khó đánh vần.

Vì vậy, đừng cố nhồi hàng chục từ khóa vào tags hoặc mô tả.

Thời gian đó thường đáng được đầu tư vào:

• nội dung;
• thumbnail;
• tiêu đề;
• phần mở đầu;
• chất lượng hình ảnh và âm thanh.

Cách tạo Chapters cho video YouTube

Với video dài, Chapters giúp người xem nhanh chóng chuyển đến phần mình quan tâm.

Bạn có thể thêm các mốc thời gian trong mô tả.

Ví dụ:

00:00 Giới thiệu
00:45 Chuẩn bị thiết bị
02:10 Viết kịch bản
04:30 Cách quay video
08:15 Cách edit
12:20 Làm thumbnail
14:10 Đăng video lên YouTube

Khi tạo Chapters thủ công, mốc đầu tiên phải bắt đầu từ 00:00 và cần tuân thủ các yêu cầu hiện hành của YouTube về số lượng và thời lượng chương.

Đừng đặt tên Chapter kiểu:

Phần 1
Phần 2
Phần 3

nếu bạn có thể viết:

Cách chuẩn bị ánh sáng
Quay video bằng điện thoại
Cắt ghép video
Làm thumbnail

Tên cụ thể hữu ích hơn với cả người xem lẫn việc hiểu cấu trúc nội dung.

Bước 10: Làm sao để video YouTube có người xem?

Không có một nút “SEO” nào giúp video tự động được nhiều người xem.

YouTube cần thấy rằng video thực sự phù hợp với người xem.

Vì vậy, sau khi đăng, hãy theo dõi một số tín hiệu trong YouTube Analytics.

Người ta có click vào video không?

Nếu video được hiển thị nhiều nhưng ít click, hãy kiểm tra:

• thumbnail;
• tiêu đề;
• chủ đề có đủ hấp dẫn không.

Người xem rời đi ở đâu?

Nếu rất nhiều người rời video ngay đầu, có thể phần mở đầu:

• quá dài;
• nói lan man;
• chưa đi vào vấn đề;
• không giống điều thumbnail và tiêu đề đã hứa.

Họ xem video nào tiếp theo?

Đừng chỉ nghĩ từng video riêng lẻ.

Nếu đã làm:

Cách quay video bằng điện thoại

video tiếp theo có thể là:

Cách thu âm bằng điện thoại

rồi:

Cách edit video trên điện thoại

rồi:

Cách làm thumbnail.

Dần dần bạn hình thành một hệ thống nội dung liên quan, thay vì mỗi tuần đăng một chủ đề hoàn toàn khác nhau.

Cách làm YouTube bền vững: đừng chỉ chạy theo viral

Một video viral có thể mang đến rất nhiều lượt xem trong thời gian ngắn.

Nhưng nếu mục tiêu của bạn là phát triển kênh lâu dài, hãy quan tâm thêm:

• người xem quay lại;
• số video họ xem;
• bình luận;
• cộng đồng;
• mức độ tin tưởng;
• khả năng duy trì việc sản xuất nội dung.

Đừng chỉ hỏi:

Video này được bao nhiêu view?

Hãy hỏi thêm:

Video này giúp người xem hiểu gì về kênh của tôi?

Sau video này, họ có lý do nào để quay lại?

Tôi có thể tiếp tục phát triển chủ đề này trong 6 tháng hoặc một năm nữa không?

Đó là sự khác biệt giữa việc làm vài video và xây dựng một kênh YouTube.

Cách kiếm tiền từ YouTube

Kiếm tiền là mục tiêu chính đáng, nhưng với người mới, không nên để câu hỏi này chi phối mọi quyết định nội dung ngay từ video đầu tiên.

Trước hết hãy xây dựng:

• nội dung có giá trị;
• thư viện video;
• người xem;
• uy tín;
• kỹ năng sản xuất ổn định.

Khi kênh phát triển, có nhiều hướng tạo doanh thu.

Doanh thu từ YouTube

Khi kênh đáp ứng các yêu cầu của Chương trình Đối tác YouTube và được chấp thuận, nhà sáng tạo có thể tiếp cận các hình thức kiếm tiền phù hợp.

Các điều kiện và tính năng có thể thay đổi theo thời gian, vì vậy hãy kiểm tra mục Kiếm tiền/Earn trong YouTube Studio thay vì dựa vào một con số cũ đọc được trên mạng.

Tiếp thị liên kết

Nếu thường xuyên sử dụng một sản phẩm phù hợp với nội dung, bạn có thể giới thiệu và nhận hoa hồng theo chương trình affiliate.

Cần minh bạch với người xem về mối quan hệ thương mại.

Sản phẩm và dịch vụ của chính bạn

Một kênh có chuyên môn tốt có thể hỗ trợ:

• bán sản phẩm;
• tư vấn;
• cung cấp dịch vụ;
• khóa học;
• tài liệu;
• xây dựng thương hiệu cá nhân.

Đối với nhiều doanh nghiệp nhỏ, giá trị lớn nhất của YouTube đôi khi không nằm ở tiền quảng cáo, mà ở niềm tin mà video tạo ra với khách hàng.

Tài trợ và hợp tác thương hiệu

Khi kênh có một nhóm khán giả rõ ràng và uy tín tốt, doanh nghiệp có thể chủ động tìm đến để hợp tác.

8 lỗi người mới làm video YouTube thường gặp

1. Mua quá nhiều thiết bị trước khi làm video đầu tiên

Camera tốt không giải quyết được nội dung kém.

Hãy bắt đầu, rồi nâng cấp thiết bị khi bạn biết chính xác mình đang thiếu gì.

2. Không chuẩn bị trước khi quay

Kết quả là:

• nói lan man;
• thiếu cảnh;
• dựng khó;
• phải quay lại.

3. Chỉ quay một cỡ cảnh

Video sẽ rất đơn điệu và người dựng không có hình để thay đổi nhịp.

4. Quá thích hiệu ứng

Transition, zoom, chữ bay hoặc hiệu ứng âm thanh không thể cứu một câu chuyện thiếu nội dung.

Trong dựng phim, biết không dùng hiệu ứng khi không cần thiết cũng là một kỹ năng.

5. Nhạc nền quá lớn

Đừng để người xem phải cố nghe xem bạn đang nói gì.

6. Mở đầu quá dài

Logo, intro, giới thiệu bản thân và lời chào kéo dài có thể khiến người xem bỏ đi trước khi nội dung thực sự bắt đầu.

7. Chạy theo quá nhiều chủ đề

Một kênh hôm nay dạy edit video, ngày mai review đồ ăn, hôm sau kể chuyện du lịch sẽ rất khó xây dựng một nhóm người xem ổn định.

8. Chỉ quan tâm lượt xem

Lượt xem quan trọng, nhưng không phải tín hiệu duy nhất.

Một video chỉ có vài trăm người xem nhưng mang lại:

• khách hàng;
• học viên;
• người đăng ký thực sự quan tâm;
• uy tín chuyên môn

có thể giá trị hơn nhiều nghìn lượt xem không liên quan.

Có nên dùng AI để làm video YouTube?

Có.

Nhưng nên dùng đúng vai trò.

AI có thể giúp bạn:

• brainstorm ý tưởng;
• tổng hợp câu hỏi;
• tạo dàn ý;
• kiểm tra kịch bản;
• tạo phụ đề;
• lọc tiếng ồn;
• tạo hình minh họa;
• hỗ trợ dựng;
• phân tích nội dung.

Tuy nhiên, nếu toàn bộ video chỉ là:

AI viết → AI đọc → AI tạo hình → AI tự ghép

mà không có quan điểm, trải nghiệm hoặc giá trị riêng, rất khó tạo ra một kênh có bản sắc lâu dài.

Điều đáng học không phải chỉ là:

AI làm được gì?

mà là:

Tôi dùng AI ở đâu để tiết kiệm thời gian nhưng vẫn giữ được giá trị của mình?

Tự học làm video YouTube hay tham gia khóa học?

Bạn hoàn toàn có thể tự học nếu:

• có nhiều thời gian;
• thích nghiên cứu;
• chấp nhận thử sai;
• chỉ cần nhu cầu đơn giản.

Internet hiện có rất nhiều tài liệu miễn phí.

Nhưng người mới thường gặp một vấn đề:

Biết rất nhiều mẹo rời rạc nhưng không biết ghép chúng thành một quy trình hoàn chỉnh.

Bạn có thể biết dùng phần mềm nhưng vẫn:

• quay thiếu hình;
• bố cục sai;
• không biết phỏng vấn;
• không biết viết kịch bản;
• không biết vì sao đoạn dựng của mình thiếu hấp dẫn.

Đó là lý do tại Lamvideo.net, chúng tôi không chỉ hướng dẫn bấm nút nào trong phần mềm.

Nền tảng của chương trình là kinh nghiệm thực tế được hình thành từ gần 20 năm làm truyền hình, quay phóng sự, viết kịch bản, phỏng vấn và dựng những chương trình phục vụ phát sóng cũng như các dự án video chuyên nghiệp.

Người học cần hiểu cả chuỗi:

Ý tưởng → Kịch bản → Quay → Biên tập → Dựng → Hoàn thiện.

Nếu bạn chủ yếu muốn học hậu kỳ trên máy tính, có thể tham khảo:

Khóa học Edit Video 1 kèm 1

Nếu muốn sử dụng phần mềm để edit video cho các nền tảng mạng xã hội có thể tham gia:

Khóa Học CapCut 1 Kèm 1 Cho Người Mới

Nếu muốn học toàn bộ quy trình từ quay hình, xây dựng nội dung đến dựng phim:

Khóa học Quay – Dựng – Biên tập Video

Câu hỏi thường gặp về cách làm video YouTube

Có thể làm video YouTube chỉ bằng điện thoại không?

Có. Điện thoại có thể đảm nhiệm cả quay, dựng, làm thumbnail và đăng video. Với người mới, quan trọng hơn thiết bị là nội dung, âm thanh, ánh sáng, bố cục và cách dựng.

Làm video YouTube trên máy tính cần phần mềm gì?

Tùy nhu cầu, bạn có thể sử dụng phần mềm dựng đơn giản hoặc chuyên nghiệp. Quan trọng nhất là học các kỹ năng nền tảng như quản lý tư liệu, cắt ghép, xử lý âm thanh, chèn hình minh họa và xuất video.

Người mới có cần mua máy quay không?

Không nhất thiết. Hãy bắt đầu bằng thiết bị bạn đang có. Sau một thời gian làm video, bạn sẽ biết chính xác mình cần nâng cấp camera, micro, ánh sáng hay máy tính.

Làm YouTube có cần biết edit video không?

Nếu tự sản xuất nội dung, biết edit giúp bạn chủ động hơn rất nhiều. Bạn không nhất thiết phải trở thành một editor chuyên nghiệp, nhưng nên biết cách cắt ghép, xử lý âm thanh, thêm hình minh họa và hoàn thiện một video.

Làm YouTube có cần viết kịch bản không?

Không phải video nào cũng cần viết từng câu, nhưng gần như video nào cũng nên có dàn ý. Kịch bản giúp bạn nói ngắn gọn hơn, quay đủ hình hơn và tiết kiệm thời gian dựng.

Video YouTube nên dài bao nhiêu phút?

Không có một độ dài phù hợp với mọi video.

Video nên dài vừa đủ để giải quyết tốt vấn đề mà người xem đang quan tâm.

Một nội dung có thể giải thích trong 5 phút thì không nên kéo thành 15 phút chỉ để video dài hơn.

Ngược lại, một chủ đề cần 20 phút để giải thích đầy đủ cũng không cần ép xuống còn 5 phút.

Kết luận: Hãy bắt đầu bằng một video hoàn chỉnh

Bạn không cần chờ đến khi:

• mua được camera tốt;
• học hết Premiere;
• có phòng studio;
• hiểu hết thuật toán YouTube.

Hãy bắt đầu bằng một video có mục tiêu rõ ràng.

Nhớ quy trình:

Xác định người xem → Chọn chủ đề → Viết dàn ý → Chuẩn bị → Quay → Edit → Thumbnail & tiêu đề → Đăng → Theo dõi → Cải thiện.

Video đầu tiên có thể chưa đẹp.

Video thứ mười cũng có thể chưa đạt điều bạn mong muốn.

Nhưng mỗi video hoàn thành sẽ giúp bạn hiểu thêm một chút về:

• khán giả;
• nội dung;
• hình ảnh;
• âm thanh;
• cách kể chuyện;
• chính phong cách của mình.

Sau gần 20 năm làm truyền hình và sản xuất video, điều tôi thấy vẫn đúng cho đến hôm nay là:

Video chuyên nghiệp không bắt đầu từ chiếc máy quay. Nó bắt đầu từ việc người làm video biết mình muốn kể câu chuyện gì và cần những hình ảnh nào để kể câu chuyện đó.

Khi đã có nền tảng tư duy đúng, điện thoại, máy quay, Premiere, CapCut hay những công cụ AI chỉ còn là phương tiện giúp bạn biến ý tưởng thành sản phẩm.

Lê Nam
Nhà sáng lập Lamvideo.net – CEO Adcentral